1994 TOGO, BURKINA FASO, MALI & GHANA

1994 TOGO, BURKINA FASO, MALI & GHANA

DAG 1 – AMSTERDAM

Veel te laat naar Amsterdam, veel te weinig tijd om volledig te profiteren van de luxe van het Terminal West Hotel dat op een nachtelijk Schiphol trouwens bijna onbereikbaar is.

DAG 2 – LOMÉ

Na 5 uur in de Hong Kong suite verbleven te hebben roept het appèl van de reisleidster. 6.10 paspoorten verdelen, 8.10 vliegen, 11.30 verhuizen vanuit een Brusselse broeikas naar de Sabena airbus die ons eerst naar Lagos in Nigeria brengt en daarna naar Lomé in Togo.
Het is donker als we aankomen. Met de truck die het 4 weken voor ons moet gaan doen rijden we naar Chez Alice waar we de tenten opzetten. Na gedane arbeid wacht ons een schnitzel terwijl onze jeugdige reisleidster vertelt over goed en kwaad. Ondertussen kijkt iedereen om zich heen naar zijn medereizigers om de eerste inschattingen te maken.

004 Lome
006 Lome

DAG 3 – LOMÉ

Het is bewolkt als we om 7 uur wakker worden. In Nederland is het warmer. Thee en toast, koffie en ananas, het eerste Afrikaanse ontbijt.
Om 9 uur vertrekken we met zijn allen naar Lomé waar we de hoofdstedelijk bank van haar CFA franken ontdoen. Daarna koffie op een terrasje.
Mijn vrouw en ik knijpen er tussenuit om de Grande Marché te gaan bekijken. Al snel krijgen we een gids die ons laat zien dat er geen einde aan de markt komt. Weten we in ieder geval waarom de markt zo heet. 200 CFA zijn genoeg om de gids afscheid van ons te doen nemen.
Met een taxi gaan we op weg naar de Marché du Fetisj. Daar liggen allerlei schedels van dieren rijendik uitgestald. Van een kop van een nijlpaard moet het vlees nog weg rotten. Gedroogde kikkers, kameleons. Hoeveel willen we er hebben? We worden een hutje binnengeloodst waar geluksamuletten, veiligheidspoppetjes, stenen voor het geheugen en takken voor de potentie in onze hand geduwd worden. Als men de heilige geest vervolgens de prijs laat bepalen wordt hij meteen weer slap, maar het verhaal was goed.
Terug op ons terrasje van vanmorgen eten we een omeletje en bespreken onze eerste verkregen inzichten over de hoofdstad, dat het geen stad is maar een grote markt. We fotograferen nog een paar nieuwe gebouwen en nemen dan de taxi terug naar Chez Alice waar alles al in voorbereiding is voor een feest vanavond. Maar eerst nog een dipje in de oceaan, waar de stroming zo sterk is dat een bubbelbad er niets bij is.
Chez Alice is Zwitsers, dus moet de nationale feestdag gevierd worden. Wilhelm Tell schijnt er in 1200 voor verantwoordelijk te zijn geweest. Het lopend buffet laten we niet wegwandelen. Vlees, vis, salades en ijs na. Afrikaanse trommelaars proberen de meute tot dansen te bewegen maar pas bij “happy birthday” gaan de voetjes van de vloer. Ineens staat iedereen te swingen. Om 12 uur is de party over behalve voor Claus, een permanent hier verblijvende Duitser die vrolijk doordanst met zijn bijslaapjes uit Lomé.

DAG 4 – LOMÉ

Om half zes worden we allemaal uit onze tenten geroepen. Onze vrachtwagen blijkt door twee met pistolen bewapende mannen te zijn overvallen. Niemand heeft wat gezien of gehoord en het groepslid dat op de truck sliep heeft het privilege gehad om het pistool op zijn hoofd te mogen voelen. Alles van waarde is weg want iedereen had zijn paspoort, cash en cheques in de kluis (eigenlijk een vastgelaste trommel) van de vrachtwagen. Politiemensen met grote geweren maar klaarblijkelijk kleine hersenen lopen wat verdwaasd rond. Van twee mensen zijn ook de rugzakken weg. De hele morgen probeert iedereen te bekomen van de schrik en daarna wordt geprobeerd de zeer trage machinerie van het diplomatieke reddingsteam op gang te krijgen. Moeilijk wordt het in ieder geval want mijn vrouw heeft een Portugees paspoort en er is een Belgisch staatsburger. Daarbij komen we tot de ontdekking dat het Nederlandse consulaat in Lomé niet meer is dan een veredeld Shell station. Voor de travellercheques doen we ook ons best, morgen weten we meer.
Onze whisky in de veldfles blijkt de overval goed doorstaan te hebben.

024 Lome

DAG 5 – LOMÉ

Woensdag, betaaldag. Iedereen kan voor zijn gestolen cheques nieuwe krijgen. Men heeft waarschijnlijk zo een medelijden met ons dat wij 100 dollar extra terug krijgen. Voor een prachtige knalgele achtergrond laten we wat extra pasfoto’s maken voor de documenten onderweg. Terwijl ik anderhalf uur op een omelet wacht doet mijn vrouw op het Braziliaanse consulaat een poging om aan papieren te komen.
We wandelen nog maar eens de markt over. Aan het eind van de middag komt het verlossende nieuws dat het Nederlandse consulaat in Ouagadougou toch uitkomst kan bieden. De 2 “buitenlanders” mogen op de groepspas van de rest mee naar de grens van Burkina Faso. Morgen kunnen we vertrekken maar de afwasbeurt tempert de vreugde aanzienlijk.

047 Togo

DAG 6 – SOKODÉ

Tent afbreken en weg uit Lomé, weg van tante Alice en haar Duitse kolonie. Eindelijk krijgen we een idee hoe de reis er werkelijk uit zal gaan zien. In de open truck trekken we overal ontzettend veel bekijks en overal zwaaiende mensen. De eerste tropische bui plenst neer. Om de kilometer staat een politiepost maar dat mag de pret niet drukken.
Achter Sokodé rijden we de weg af naar een mooie plek in de bush, waar reusachtige vleermuizen verstoord boven ons vliegen.
De nasi die wij als kookploeg fabriceren wordt goed ontvangen maar zelf krijg ik de taaie brokken vlees met geen mogelijkheid weg. Na het eten klinkt al snel de roep om moppen bij het kampvuur.

035 Taberma
039 Taberma

DAG 7 – NOORD TOGO

Om nog wat van de verloren tijd van het reisschema in te halen is er toch besloten om een bliksembezoek aan de Tabermastam te brengen. En gelukkig maar want de bouwwerken waar ze in wonen zijn werkelijk fantastisch. Afrikaanse hutten met drie verdiepingen. Beneden het vee, daarboven de mensen en in het dak de opslag voor gewassen en graan. De bewoners blijken al zeer gewend aan toeristen want het hele dorp stroomt leeg op jacht naar CFA’s. Wij proberen voor zover het gaat aan de grote groep te ontsnappen om ongestoord wat mooie foto’s te maken.
Maar de tijd dringt, er wacht ergens een ambassadeur op ons. Dus rijden we na een half uurtje al weer weg. Maar niet voordat mijn vrouw een zeer gemeen dolkje met weerhaken van een oud mannetje heeft gekocht. Het mannetje had het mes nog zelf in gebruik dus zal voor de opbrengst wat nieuws moeten aanschaffen.
Verder naar het noorden van Togo langs zwaaiende kinderen en in een deuk liggende volwassenen. Midden in de rimboe loopt weer een dorp uit om zich te verbazen over die idioten die midden in een veld hun tenten opzetten. ’s Nachts is er weer paniek veroorzaakt door een paar harde knallen. Ik kan mijn zaklantaarn niet zo snel vinden dus ik maak alle opwinding niet echt mee maar het blijken stropers geweest te zijn die net zo hard schrokken als wij.

042 Taberma
043 Taberma

DAG 8 – OUAGADOUGOU

Om 8 uur staat een ontmoeting gepland met onze redder in nood maar de motor van de vrachtwagen meent nog even te moeten tegensputteren. Maar om 10 uur vindt dan toch de ontmoeting plaats waar iedereen zo naar heeft uitgekeken. Onder diplomatieke begeleiding passeren we de een na de andere controlepost. De ambassadeursvrouwen hebben er voor zichzelf een leuk dagje uit van gemaakt, ze kijken hun ogen uit en halen af en toe een lekkere bounty uit de koeltas.
Op de ambassade in Ouagadougou worden we meteen neergepoot achter het nodige huiswerk. Formulieren invullen en pasfotootjes plakken.
Als het werk klaar is krijg ik op straat nog wat aandacht van een aantal Afrikaanse heren die wel geïnteresseerd zijn in een nachtje met mij maar ik moet ze teleurstellen, we moeten naar camping Ouaga.
De ontberingen die wij de afgelopen dagen hebben moeten doorstaan heeft Afriesj blijkbaar week gemaakt want we mogen zowaar in de hutjes op de camping slapen i.p.v. in onze freetime tentjes. Maar ook de hutjes hebben weer een nadeel, ze hebben niet de airco van een tent dus staan we even later hevig zwetend pogingen te doen om een klamboe te bevestigen. En de slaap vatten in deze bedompte ruimte blijkt ook niet eenvoudig.

DAG 9 – OUAGADOUGOU

Met een taxi rijden we naar de Grande Marché om daar op zoek te gaan naar batterijen, toiletpapier en ansichtkaarten. De in het blauw geklede Toearegs zijn ook hier ten zuiden van de Sahel doorgedrongen en ze blijken er zeer hardnekkige verkoopmethoden op na te houden.
Na de middag gaan we op zoek naar de kathedraal en onderweg doen we voor het eerst een bod op een “platkop”, een traditioneel beeld uit West-Afrika. De bodemprijs is ons nog niet dicht genoeg bij de bodem. De kathedraal is niet de moeite waard. Het zwembad van het decadente Independence hotel is dat wel. We nemen een verkoelende duik.
’s Avonds wint mijn voorstel het om te gaan eten bij het “No Name Chicken Restaurant”. Maar een restaurant met No Name blijkt niet te vinden. Het alternatief is het Ran Hotel. Daar blijken ze niet alles te hebben wat ze zo trots op de menukaart hebben staan maar wat er wel uit de keuken komt is lekker. De stemming in de groep zit in een zware dip en er zijn maar 5 mensen die zich in het Afrikaanse nachtleven willen onderdompelen.
Het kost veel moeite om het Palladium te vinden maar het blijkt de wandeling in de regen waard. Een lekkere band staat er te spelen en een bont gezelschap van moslims, pseudo-missiezusters, dames van lichte zeden en Nederlandse toeristen staat heftig te swingen in de regen in deze openluchtdisco. Om 2 uur in de nacht gaan we op zoek naar een taxi. De taxi vinden we maar de chauffeur is in diepe slaap. Een behulpzame nachtbraker haalt de man op brute wijze uit dromenland. Met 30 km per uur en een bijna slapende chauffeur sukkelen we richting de camping. Helaas is het regentijd en vlak voor de poort van de camping lopen we vast in de blubber. Takken onder de wielen, duwen, drukken, niets mag baten. We kunnen niets anders doen dan de chauffeur beloven dat we hem morgen met de truck uit de modder zullen trekken. Tot die tijd rest hem niets anders dan in zijn auto te overnachten maar daar bleek hij eerder al geen moeite mee te hebben.

DAG 10 – NAZINGA PARK

Iedereen heeft op de ambassade een nieuw paspoort of een laiser passé gekregen voor de somma van 100 gulden. Met het nieuw verworven paspoort wisselen we eindelijk een cheque in voor flappen. Het zoete leven kan een aanvang nemen. Afrikaanse beelden kopen. Loven en bieden levert er een op voor 20 en een ander voor 25 gulden waaronder de door ons begeerde platkop.
Om 12 uur blijkt dat het visum voor Ghana nog wat tijd vergt en daarom mogen wij een dagje uit met de truck. Naar het Nazinga wildpark waar we 99% zeker olifanten zullen zien. Maar deze reis is al heel anders verlopen dan verwacht dus ook hier wacht ons een andere ontknoping. Tegen zes uur ’s avonds hadden we in het wildpark moeten zijn maar we doen twee uur over de laatste 37 kilometer en het laatste deel rijden we in het pikdonker. De opluchting is groot als het bord “restaurant” opdoemt en één uur later ligt het schaap naast de rijst op ons bord te dampen. Dan begint de regen. Vliegende beesten doen een rondedans rond de lamp wat ze hun vleugels kost. Een van onze rugzakjes staat in de regen, er is weer veel nat. In twee huisjes overnachten we met zijn allen en de regen plenst onverdroten door.

DAG 11 – NAZINGA PARK

Omdat het nog steeds regent dat het giet wordt het geen wandeling door het park maar zo snel mogelijk maken dat we weg komen. Maar niet na een pannenkoekontbijtje. Eigenlijk rijden we vrij gemakkelijk het park uit. Een grote waterplas blijkt geen probleem. Olifanten zien we niet, wel bavianen.
Maar buiten het park slaat het noodlot weer toe. Op een weg komen twee Afrikanen ons tot aan hun middel door het water ploegend tegemoet. Om dat met de vrachtwagen na te doen lijkt niet slim. We gaan terug naar de parkwacht om te vragen of er een alternatieve route is. En als we die alternatieve route op gaan staat de vrachtwagen even later tot aan zijn assen vast in de modder. Het hele dorp in de buurt moet er aan te pas komen om takken aan te slepen voor onder de wielen. Pas na een half uur lukt het om los te komen. Er zit niets anders op dan te wachten tot het water gezakt is. Een heerlijke maaltijd met aardappelpuree verzacht het wachten.
Als het bijna donker is moet het toch maar gaan gebeuren. We kruisen de vingers en raggen op volle kracht door het water. Eerst lijkt het te gaan lukken maar dan gaat de motor sputteren. De achterkant begint weg te glijden maar de motor doet een laatste krachtsinspanning. We redden het om uit het water te komen maar 50 meter verder is het over, de motor kaduuk.
Vier mensen offeren zich op om 20 kilometer in het donker te gaan lopen om hulp te halen. De rest heeft een heerlijk vooruitzicht op een nacht in de scheef hangende vrachtwagen. We proberen in de stoelen toch wat te slapen. Sterke drank helpt een beetje maar midden in de nacht begint het weer te hozen.

DAG 12 – OUAGADOUGOU

Iedereen wordt rond zes uur geradbraakt wakker. Gelukkig is de voedselvoorraad op de truck uitstekend en is de rijst met suiker een heerlijk ontbijt voor de liefhebber. Om half acht zijn de hulptroepen terug met onderdelen voor de motor en water en brood. Het zal nu wel niet lang meer duren. Maar het wordt 12 uur, het wordt 2 uur, 4 uur en het wordt bloedheet. En er zijn vliegjes, zeer veel vliegjes die je geen moment met rust laten. Wachten, wachten, wachten. Pas tegen een uur of zes is de reparatie een feit. We nemen afscheid van de parkwacht, rijden 500 meter en zitten weer vast, helemaal naast het pad. De truck kantelt bijna. Maar we hebben de vrachtwagen al eerder uit de modder gekregen dus iedereen heeft goede hoop. Maar deze keer is het ijdele hoop.
Het evacuatieplan treedt noodgedwongen in werking. Met de landrover van een Belgische gids gaan groepjes terug naar de bewoonde wereld. Mijn vrouw gaat met de eerste groep mee vanwege haar kennis van het Frans. Ik blijf bij de laatsten der mohikanen. Ondertussen proberen wij de bagage droog te houden.
Ik wacht weer vier uur in het donker aan het water, tussen muggen, krekels, kikkers en andere producenten van de meest vreemde nachtgeluiden. Om 11 uur is eindelijk ook onze redding nabij. Er volgt nog een helse rit door noodweer, richting Ouagadougou, waar mijn vrouw natuurlijk op van de zenuwen zit te wachten.
Het blijkt dat ze hemel en aarde heeft moeten bewegen om ook ons opgehaald te krijgen want de Belgische chauffeur had het na een aantal ritjes helemaal gehad en ze hadden al bijna besloten ons maar tot morgen te laten wachten.
Eindelijk veilig en wel in de OK Inn, een luxe hotel, want ons op de camping dumpen heeft niemand aangedurfd. Maar ondanks het luxe hotel is de rek er helemaal uit. Het incasseringsvermogen is uitgeput. De ontevredenheid over Afriesj en de reisbegeleiding neemt snel toe. De rest van de reis moet verschrikkelijk goed georganiseerd worden want anders hoeft het voor ons niet meer.

DAG 13 – OUAGADOUGOU

We slapen uit tot 12 uur en daarna is het tijd voor crisisberaad. Met nog drie anderen vorm ik de vertegenwoordiging van de groep die met de reisleidster gaat praten die de bui al wel voelt hangen. Wij stellen dat de groep voldoende heeft geïncasseerd en dat het nu de beurt is aan Afriesj om de zaak zo te organiseren dat we toch nog een beetje het gevoel krijgen op vakantie te zijn. Verder willen we meebeslissen over de nog te volgen route. De mensen die het meest zijn aangeslagen door de gebeurtenissen vormen want ons betreft de maatstaf voor het al dan niet nemen van risico’s in de te volgen route. Zo willen we bijvoorbeeld al op voorhand de bus controleren die ons naar Mali moet gaan brengen.
Tussendoor loop ik nog even naar een apotheek om iets tegen muggen en andere vervelende insecten te halen. Als ik voordoe dat het gaat om iets tegen jeuk hebben de meisjes in de winkel de grootste lol. Ik krijg waarschijnlijk iets mee tegen schaamluis.
’s Avonds nog een tweede groepsconclaaf en dan eindelijk weer eens genieten. In het restaurant L’Eau de Vive, geheel in handen van nonnen eten we verrukkelijk terwijl de nonnen om 10 uur live het Ave Maria zingen. In zo een heilige omgeving waag ik me zelfs als de eerste de beste domme toerist aan ijs.

068 Burkina Faso

DAG 14 – OUAGADOUGOU

Zo vanuit het bed het zwembad in en genieten van de ochtendzon want gisteren regende het de hele middag dus je moet pakken wat je pakken kan. Dan een petit dejeuner met chocolademelk voordat we gaan vertrekken.
De reisleidster belt. Ze wil me spreken. We moeten al vast met een aantal mensen naar de camping om een basisvoorraad op te halen die mee kan in de bus. Als we echter met de voorraad terug komen is er geen bus, alleen een aan een stuk door huilende reisleidster. De verhuurders van de bus bleken ineens ongeveer 330 gulden per dag meer voor de bus te willen hebben. Met dit nieuws is de limiet bereikt. Een aantal mensen willen naar huis, anderen twijfelen. Maar de reis annuleren zonder dat er sprake is van een levensbedreigende situatie betekent geen uitkering van de verzekering. Wie weg wil moet dus ook nog eens 2000 gulden per persoon op tafel leggen om de misère te ontvluchten. Terwijl er nog pogingen worden gedaan om een andere bus te vinden stort de een na de ander, al dan niet met huilbuien, in. Om zout in de wonden te wrijven komen enkele omstanders in de hotellobby ook nog met onheilspellende berichten over opstanden in Mali en Ghana waar het dus niet veilig zou zijn.
Er ontstaat ruzie in de groep. Wie dwingt nou wie tot iets? De ene helft wil verder, de andere helft wil als er geen verzekeringsgeld uitbetaald wordt naar Bobo-Dialaso om van daaruit allerlei “veilige dingen” te doen. De dreiging van annuleren lijkt ook Afriesj eindelijk wakker te schudden. We krijgen hotels in Bobo en Noord Ghana. De weg door Noord Ghana is volgens hen perfect te berijden en we passeren ver weg van het strijdgewoel. En onze eigen chauffeur zal ons over twee dagen oppikken om naar Djenné in Mali te gaan. Nadat ook de man van de ambassade een positief verhaal over de situatie heeft gehouden besluiten we verder te gaan.
Maar we stellen al wel vast een lijstje op voor een eventuele claim achteraf. We willen in dat geval klagen over het advies van de reisleiding om alle waardevolle spullen in Togo in het kluisje van de truck te stoppen, een koektrommel met een slotje. Verder vinden we dat deelnemers niet als bewaking op de truck horen. De truck was bij vertrek niet in orde, slechte motor en gladde banden en de reisbegeleiding is erg onbekwaamheid. Ze wisten helemaal niets over bijvoorbeeld het Nazinga park. Ze moeten de informatie net als wij gewoon uit de Lonely Planet halen. We weten zeker dat het lijstje nog veel langer zal worden.
’s Avonds eten we in Tam Tam. Steak Roquefort met friet en petit pois au beurre. Maar we zijn zo moe dat we bij het toetje in slaap vallen.

085 Bobo Diolaso
084 Bobo Diolaso

DAG 15 – BOBO-DIALASO

Er staan zowaar twee busjes voor de OK Inn. Er volgt nog een discussie over hoeveel nachten in dit hotel op kosten van Afriesj horen te zijn. Wij vinden twee, de reisleiding denkt aan één nacht. Maar niemand betaald dus de kosten zijn voor Afriesj.
Eindelijk vertrekken we uit Ouagadougou. Het lijkt wel vakantie. Onderweg zien we mooie dorpjes, geen olifanten maar wel veel ezels. Halverwege is er een lunch met “heerlijke” omelet. Daarna bezoeken we vlak voor het donker wordt een Koro dorp. Het dorp ligt tegen een heuvel dus we moeten even klimmen. Maar het is de inspanning waard. Een schitterend landschap en een verlaten dorp met een bijzondere bouwstijl.

073 Koro


Dan rijden we door naar Bobo-Diolaso waar we logeren in het prachtige hotel L’Auberge. Alleen kan ik er niet onmiddellijk van genieten want er komt een omeletje naar boven dat ik de hele kamer door sproei. De beproevingen zijn nog niet ten einde.

125 Bobo Diolaso

DAG 16 – BOBO-DIALASO

Ik ben weer kiplekker dus plons meteen het zwembad in. Dan slenteren we, op onze 2e vakantiedag, wat over de Grande Marché. We bezoeken een prachtige moskee uit 1880 en duiken daarna, met een klein jochie als gids, het quartier Kibidwé in, het oudste deel van de stad. Door kleine steegjes dalen we af naar een stroompje waar iedereen aan het wassen is.
Terug in het hotel nemen we een drankje om daarna opnieuw op pad te gaan. We gaan op zoek naar traditionele wevers die we helaas niet vinden. Maar de wandeling door de rechte straten van Bobo is zo ook al meer dan de moeite waard.
Om drie uur weer een groepsbespreking waarin de arme reisleidster even warrig en onduidelijk is als altijd. Een verhelderende duik in het zwembad brengt verlichting.
Onze chauffeur arriveert met de truck. Hij ziet er niet al te fris uit en heeft ook nog een lekke band. Dat belooft weer veel goeds. De helft van de groep gaat met de vrachtwagen op weg naar de camping om vast weer in het kampeerritme te komen. Wij hebben besloten dat het hotelritme ons wel bevalt voor in ieder geval nog een nacht. Als het ’s nachts begint te plenzen zeggen we tegen elkaar dat leedvermaak geen nette eigenschap is.
We wilden Afrikaans gaan eten maar een blik naar binnen in een hol doet ons toch voor Frans kiezen. De mensen die nu in hun tentje op de camping liggen zijn een dankbaar onderwerp voor grappen aan tafel. Terwijl het terras van L’Auberge volloopt met de plaatselijke Yab Yum medewerksters nemen wij nog een paar glazen whisky als slaapmutsje.

DAG 17 – SAN

Gisteravond hebben we weddenschappen afgesloten over hoe laat we zouden vertrekken vanmorgen. 8.30 leek ons een onmogelijk te halen tijd. Maar om 9.30 komen ze toch netjes voorrijden. De weddenschap over de tijd die het kost om de Malinese grens te bereiken is voor mij. Na 25 minuten zijn we al in Mali. We lunchen ergens langs de weg en doen daarna boodschappen in San. Het is marktdag zodat we volop kunnen proeven van de Malinese cultuur, die veel rijker is dan in Burkina of Togo. Vrouwen met ringen door de neus en veel goud. Tussen de ezels en paardenkarren door manoeuvreren we naar onze kampeerplek in de middle of nowhere.

092 Mali
095 Mali
110 Djenne

DAG 18 – DJENNÉ

Op weg naar Djenné. Onderweg stoppen we nog even bij zomaar een leuk dorp dat we tegenkomen. Een mooie moskee en leuke mensen.
Djenné is moeilijk te vinden, de reisleiding is de weg weer eens kwijt. Op een dijk kunnen we niet verder want de vrachtwagen is te breed. Met veel moeite lukt het om te keren. Een behulpzame man leidt ons naar de goede route. We parkeren aan de Bani rivier en steken met een piroque over naar Djenné.
Gids Johnny Travolta en consorten nemen ons meteen onder hun hoede en leiden ons als makke schapen een restaurant in waar we anderhalf uur op couscous moeten wachten. Alleen Djenné in mag niet want de paspoorten moeten eerst naar de politie. Pas aan het eind van de dag zien we de stad. Het absolute toppunt van wat we ooit mochten aanschouwen. Ali Baba in de middeleeuwen. Een krankzinnige in kleiarchitectuur opgetrokken moskee en prachtige huizen met mooie dakterrassen. Daarboven een brandende zon.
Net voor zonsondergang zijn we terug aan de overkant van de rivier. Het is belachelijk dat dit alles was wat we van Djenné hebben kunnen zien.

108 Djenne
105 Djenne
102 Djenne

DAG 19 – DJENNÉ

Hoewel het de bedoeling was om te blijven moeten we toch de tenten afbreken met het oog op een naderende storm. Het lukt inderdaad net op tijd.
Daarna moet er een dag worden “genoten”. Met een aantal mensen kiezen wij voor lopen, in de hoop te ontsnappen aan de gidsen. Dat ontsnappen lukt heel goed maar we zien dan ook niets. Het dorp dat we aan de overkant van de rivier zien is niet te bereiken. Een groepslid vindt nog een aardenwerken hoofdje dat wel eens heel bijzonder en waardevol zou kunnen zijn tussen de scherven van grote aardenwerken potten. Misschien lopen we zomaar over een grafveld. De rest van de dag liggen we voornamelijk te balen in de snikhete zon, wachtend op de rest die met een boot op pad is. Het is zo warm dat elke beweging moeite kost.
Om vijf uur vertrekken we en slaan om zeven uur onze tenten op, op dezelfde plek als twee nachten geleden.

097 Mali
096 Mali

DAG 20 – BOBO-DIALASO

We rijden vrij snel van San in Mali terug naar Bobo-Diolaso in Burkina Faso. Terwijl mijn vrouw zich op de was werpt loop ik nog even de markt op, zeer lang achtervolgt door een bedelaar met een trommel. Als ik hem eindelijk kwijt ben scoor ik wat toiletpapier en sigaretten en onderhandel wat over een mooie blauwe ketting. Maar de prijs blijft te hoog. Van een kwakzalver die allerlei middeltjes staat te verkopen tegen vreselijke ziektes mag ik een foto maken. Ik moet wel even wachten tot hij de bovenste knoopjes van zijn overhemd netjes dicht heeft zitten en zijn bril afheeft. In een winkeltje lukt het toch om nog wat CFA’s om te zetten in ringen.
’s Avonds eten we weer onder de beschermende vleugels van de nonnetjes van L’Eau de Vive en we besluiten de avond met een glas whisky op het terras van L’Auberge.

DAG 21 – NOORD GHANA

Onze was is nog niet helemaal droog maar een open truck met natuurlijke airco doet wonderen. De “paar uurtjes naar de grens” worden weer een hele dag rijden maar de route is mooi. En de “prima weg” is gelukkig kurkdroog dus we mogen de handjes dichtknijpen dat we om zes uur ’s avonds de Ghanese grens bereiken die net op het punt staat de sluiten. Dit heeft als voordeel dat de beambten haast hebben om naar huis te komen dus de formaliteiten gaan deze keer eens in een razendsnel tempo. Binnen het uur zitten we in Ghana.
Het wordt snel donker en geld wisselen kan pas morgen, dus we zetten onze “ruime” tentjes op bij een politiepost wat een aantal mensen voor het eerst een veilig gevoel geeft. Als we gaan koken staat het hele dorp toe te kijken dus is het de hoogste tijd voor mijn Joop Braakhekke imitatie. Ondanks alle fratsen is mijn rijst met ketjapsaus heerlijk en gaan we daarna voldaan een rustige nacht tegemoet.

134 Noord Ghana
137 Noord Ghana

DAG 22 – WA

We vertrekken vroeg want we hebben nog zo ongeveer 400 kilometer piste, of washboard zoals ze het hier noemen, voor de boeg. Dit washboard plaveisel zorgt ervoor dat de chauffeur zeer voorzichtig rijdt. Hij heeft alle reden om aan te nemen dat de vrachtwagen anders in tweeën zal breken. Zo hobbelen we de hele dag door tot de volgende camping terwijl we onderweg in Wa nog even boodschappen doen.
De maaltijd mét pindasaus uit Wa is een groot succes. Behalve voor de smaakpapillen van mijn vrouw die de bruine smurrie haat. Na de maaltijd komen de sterke verhalen los en onze chauffeur ligt ondertussen bijna in coma door de vermoeienissen van vandaag.

143 Noord Ghana

DAG 23 – KUMASI

De tijdsplanning van onze chaotische reisleidster rammelt weer aan alle kanten dus nog vroeger op pad vandaag. De chauffeur zet er flink de sokken in zodat we lekker rood stof kunnen happen. Door 2 keer hard te schreeuwen lukt het om twee keer een leuke stop te maken anders waren we overal met een noodgang langsheen geraasd.
De eerste keer stoppen we in een prachtig dorpje met een mooie kleimoskee. En de mensen willen voor de verandering graag op de foto. Twee groepsleden blijven vanwege ethische principes in de vrachtwagen zitten. Ze vinden het niet verantwoord om met de hele groep het dorp binnen te stormen. Daar valt wat voor te zeggen maar het is wel vreemd dat ze aan de andere kant bedelaars briefjes van 1000 CFA toestoppen.
De tweede keer passeren we in volle vaart een Maria processie. We moeten een heel eind terug rennen om de processie terug te vinden maar het loont de moeite. Vrouwen met hoofddoekjes en in witte missie T-shirts dragen het Mariabeeld naar een kerkje. Daar barst een spontaan gezang los en wordt er uit een grote kalebas achter in de kerk gingercorn uitgedeeld, een soort gemberbier. Wij mogen ook proeven. Iedereen is erg vriendelijk en meneer pastoor brengt ons persoonlijk met zijn auto terug naar onze vrachtwagen, onderweg uitleggend dat ze de asumption of Marie vierden.
Op de vrachtwagen is iemand flink ziek geworden, hij ligt te rillen in zijn slaapzak. De reisleidster doet de bazin van een eetstalletje voor hoe je een ei bakt. Simpele dingen lukken wel. In het dorpje klinkt getrommel. Er blijkt een begrafenisritueel plaats te vinden. Mannen en vrouwen dansen in trance en mijn vrouw moet weer eens mee dansen.

149 Noord Ghana

Maar we moeten snel verder want anders hebben we straks ons eigen begrafenisritueel. De toestand van de zieke verslechterd snel. Hij had al een paar dagen last van zijn rug en zijn hoofd. En van zijn Belgische vriendinnetje die hij, nadat ze haar voet aan de rotsen in zee verwond had, de hele vakantie op zijn rug heeft rondgedragen. Iedereen vermoedt dat hij een malaria-aanval heeft en de dokters op de truck geven hun diagnose. Onze veearts en mijn vrouw, autodidact, willen hem een antibioticum toedienen, anderen opteren voor Halfan. In de EHBO koffer van Afriesj is natuurlijk niets te vinden dus moet de antibiotica van een van de groepsleden komen en dan snel naar Kumasi. Alleen vanwege de zieke mogen we langs een politiepost want eigenlijk mag onze chauffeur na zes uur niet meer rijden.
Zoals we al vermoeden haalt ook onze akela haar reisinformatie voornamelijk uit de Lonely Planet want we stoppen uitgerekend bij het goedkoopste hotel uit de gids. Maar het Presbytarian Guesthouse blijkt vol dus iedereen moet zelf maar een hotel gaan zoeken. Wij vinden alleen maar volle of stinkende holen maar dan komt iemand met het Cityhotel op de proppen, een groot DDR-achtig hotel.
De doodzieke man wordt met een ander groepslid naar een kliniek gestuurd, de reisbegeleiding van Afriesj vindt het blijkbaar ziet nodig om zelf mee te gaan. Volgens onze veearts worden er in de kliniek geen goede tests gedaan en is er geen water. We kunnen ons alleen maar erg boos maken en hopen op het beste.
De reisleidster heeft ook nog het lef om te vragen of mensen morgen enkele uren de truck kunnen bewaken want ze moet met de chauffeur boodschappen gaan doen. Drie dagen stof happen en dan eindelijk de mogelijkheid om een stad te bekijken en dan wil zij dat je in plaats daarvan voor je 3700 gulden p.p. de truck gaat bewaken. Wij vertikken het maar de rest gaat toch weer akkoord.
We eten ’s avonds heerlijk bij de Chinees naast het hotel maar tijdens het eten komen bij iedereen alle frustraties heftig naar boven. Voor wat ontspannend amusement zorgt later de roomservice. We bestelden 3 whisky, 2 cointreau en 2 wijn. Tot 2 keer toe brengt een zeer stoïcijnse ober foute bestellingen. 3 whisky in 1 glas, 2 cointreau in 1 glas en twee literpakken rosé enzovoort.

DAG 24 – KUMASI

Kumasi. Eerst op flappenjacht. Ik wil 500 dollar wisselen maar als de bundels cedis voor onze neus opgestapeld worden slaat ons de schrik om het hart. Om dit te vervoeren is een koffer nodig. Toch maar 200 dollar bewaren. Maar het pak geld vult nog steeds een hele plastic tas. Noodgedwongen gaan we eerst terug naar het hotel om het geld daar in de kluis te stoppen.
Dan toch de stad in. De markt in Kumasi is enorm en het is bloedheet dus we houden het al snel voor gezien. We dwalen door de straten, fotograferen oude koloniale gebouwen en maken hier en daar een praatje. In een donker hol eten we een hapje en daarna belanden we op de Ghanese methodisten conferentie waar de neiging tot bekeren nog steeds erg groot is.

164 Kumasi


Voor de poorten van de Kumasi Prison hebben we een langdurig gesprek met Sergeant Moses. Het hele Afrikaanse probleem wordt behandeld. En overal wisselen we adressen uit.
Als er ’s avonds weer een stortbui losbarst prijzen wij ons wederom gelukkig dat wij ons, in tegenstelling tot het andere deel van de groep, in een hotel bevinden. De chinees blijkt weer net zo een goede keus als gisteren. Na een whisky in de cocktailbar doen we, samen met wat dames van lichte zeden met gelijke plannen, pogingen om in een stadse disco te geraken maar dat blijkt op maandag ijdele hoop. Dus terug naar de cocktailbar.

DAG 25 – BUSHUA

Voor vertrek staat er nog een bezoek aan het Kumasi Cultural Centre op het programma. Het Ashanti museum valt tegen want het is ontzettend klein en de uitleg-juf ratelt teveel. Souvenirs zijn hier wel voordelig.

169 Ghana


Dan een reisje van 300 kilometer naar de kust. Onze goed geïnformeerde reisleiding zit weer 4 uur mis met de door hun ingeschatte reistijd. We rijden over een, volgens hen, goede weg die zoveel holen en gaten heeft dat we het eerste deel een gemiddelde van 25 kilometer per uur halen. Maar zoals zo vaak is de weg prachtig, omzoomd met oerwoud. Het is alweer pikdonker als we het strand bereiken. Tent opzetten en daarna aan de rijst.

181 Dixcove

DAG 26 – BUSHUA

Het prachtige strandweer heeft een andere plek gezocht om toeristen te verwennen. Daarom gebruiken we de ochtend om naar Dixcove te lopen. Op het Engelse fort daar wordt ons flink ingepeperd hoe wij Europeanen daar in het verleden huis gehouden hebben ten tijde van de slavernij. De man lijkt het ons nog steeds persoonlijk kwalijk te nemen.

205 Elmina


Op het strand wordt de tonijn uit een vissersboot gelost. De haaien, die ook gevangen zijn, doen onze zin om te gaan zwemmen wat afnemen. Toch duiken we later de beukende golven in.
Aan het eind van de middag verkiest mijn vrouw het restaurant en een boek boven een wandeling. Ik loop nog even Bushua in. Buiten het dorp zijn vrouwen bezig om tonijn in stukken te hakken. Terwijl ik het tafereel gade sla slaan de kinderen uit het dorp mij gade. Een jongen, genaamd Ernest, spreekt erg goed Engels. Dus bespreken we het WK voetbal en zijn toekomstplannen. Voor ik terug ga moet ik eerst even mee naar zijn huis om zijn moeder en broertjes en zusjes te begroeten. Daarna loopt hij met me mee naar de kampeerplek. Ik vraag of hij wat wil drinken maar hij is bang voor de bewakers die geen dorpelingen op het terrein toelaten. Maar samen met mij mag hij naar binnen. Na zijn Miranda brengen we hem weer terug, natuurlijk niet dan nadat we adressen hebben uitgewisseld.
’s Avonds is het “lobsteravond”. De vegetariërs aanschouwen het met afschuw.

200 Elmina Castle
202 Elmina Castle
201 Elmina Castle

DAG 27 – ELMINA

Van Bushua rijden we naar Elmina. Natuurlijk is de beoogde camping weer kilometers weg van het dorp. If you are desperate, try Oyster Bay Hotel schrijft de Travel Survival Kit over deze kampeerplek. En het strand is prachtig, alleen kun je er niet zwemmen vanwege de rotsen en het feit dat het strand dienst doet als openbaar toilet.
Bij het St. George fort ontsnappen we aan de groep en sluipen naar het strand voor een drankje en een duik. Niet veel later sta ik rechtsbuiten in het Elmina Beach Soccer Team. Toch ook maar een rondleiding in het fort waar een gids ons vertelt wat we zelf ook op borden aan de muur kunnen lezen. In de haven bekijken we het komen en gaan van de vissersboten en de handel op de kade. We krijgen 2 garnalen aangeboden. In Elmina bekijken we huizen met vreemde beelden op het dak en snuiven de lucht van het open riool op.
We eten met zijn vijven in restaurant Gramsdale J. waar de soep te veel peper bevat om te kunnen eten maar de garnalen met bloemkool zijn heerlijk. In een cafeetje drinken we nog een gin-7 up voor we naar de camping terug lopen. Een behulpzame man wijst ons de ingang. Als dank trakteren we de man op een biertje. En al snel blijkt de man zelf ook zo snel mogelijk naar Nederland te willen.

199 Elmina
198 Elmina
210 Elmina
209 Elmina

DAG 28 – ACCRA

Vandaag de een na laatste etappe van de tour, richting Accra. Als wij, samen met nog twee anderen, een hotel blijken te willen nemen worden er hier en daar wat wenkbrauwen gefronst. En ons gidsje is helemaal niet blij meer als wij te kennen geven niet mee te willen doen aan het super speciale, op kampvuur klaargemaakte, afscheidsdiner. Helaas voor de groep maar wij hebben besloten de laatste dagen vakantie te houden in plaats van door te gaan met het spoorzoeken en het padvinderskamp van Afriesj.
We wisselen 100 dollar voor een pak flappen en komen in het Adeshi Hotel uit als onze vakantiebasis. Twee leuke Indiaase broers runnen het hotel en ze willen ons met alles behulpzaam zijn. Op het postkantoor versturen we toch nog wat kaartjes naar deze en gene en daarna laten we ons door een taxi naar het Black Star Square brengen, het Rode Plein van Accra. Een gigantische paradeplaats met tribunes en een speciaal wuifbakje voor de president. Als we foto’s willen maken krijgen we het dringende advies om dat toch maar niet te doen. In de oude wijk Jamestown komen we midden tussen de dodenherdenking van iemand terecht. Allemaal in het zwart en rood geklede mensen die drinken en dansen. Nog een terrasje en dan terug naar het hotel.
We proberen naar Nederland te bellen in verband met onze huissleutel (die is in Togo ook gestolen). We spreken een antwoordapparaat in en hopen dat het bericht door komt anders hebben we terug in Nederland nog een klein probleem. We kleden ons om waarna we ons in het Ghanese nachtleven storten.
Eten doen we bij Regal, een chinees restaurant dat ons door een jongen van het hotel was aangeraden. In een van de huiskamers van het restaurant laten we ons de kreeft en vis goed smaken. Na het eten moet er bewogen worden. We gaan naar de Tip Top disco. Er is een hip-hop avond en de Afrikanen die anders zo lekker swingen hebben het er toch moeilijk mee. Na een gin-tonic menen wij het ze wel even voor te kunnen doen. Maar buikpijn en buikkrampen en het gebrek aan toiletpapier verpesten de lange doorzakavond die we ons hadden voorgenomen.

221 Accra

DAG 29 – ACCRA

Na rustig te zijn ontwaakt doen wij een museumbezoekje. Afrikaanse voorwerpen uit verschillende landen en tijden. Hierna wandelen we het centrum in. Flip, een veelbelovend dakterras blijkt niet meer te bestaan en het in de reisgids besproken Kingsway restaurant is ook niet veel meer dan een verloren hoekje in een aftands koopcentrum.
De reis zit er bijna op dus we gaan op zoek naar nog wat zaken om onze bagage mee te verzwaren. Accra heeft een kunstcentrum waar jongens prachtige beelden fabriceren en het is bij al dat moois geen enkele moeite om van je overtollige flappen af te komen. We kopen twee grote beelden die we kunnen toevoegen aan de twee die we al hadden. Volgens de verkoper zijn de beelden afkomstig uit de provincie Cape Coast. Mooi zijn ze in ieder geval.
Het diner is deze avond kip dat we eten bij White Hall, omdat alle andere plekken of niet bevallen of niet meer bestaan. Maar juist in deze vakantie hebben we nog niet zoveel kip gegeten dus eigenlijk is het wel weer een keer lekker. In de Tip Top is niets te doen vanavond. Maar aan de overkant in het Piccadily zit het vol met obscure dames en heren waar we ons goed tussen vinden passen dus swingen we tot drie uur in de nacht in de openluchtdisco. Onze reisleidster, die zich ook maar in het uitgaansleven heeft gestort is aan het vissen naar onze gevoelens over de reis. Ik vraag waar ik moet beginnen.

DAG 30 – LOMÉ

We moeten vroeg opstaan en ontbijten want we moeten met een taxi naar de geweldige kampeerplek van de rest van de groep, 20 kilometer buiten Accra. Wij zijn blij dat we dit ritje niet elke dag naar Accra hebben hoeven doen. Met de vrachtwagen vertrekken we naar Lomé. Natuurlijk niet na nog een keer te zijn fout gereden. Bij de grens duurt het lang. Ineens willen de heren douaniers kopieën zien en bij elk touwtje over de weg verlangen ze een zeker bedrag anders gaat het touwtje niet omlaag.
Terug in Lomé bij Chez Alice waar het allemaal zo veelbelovend begon moeten we politierapporten ophalen die daar klaar zouden liggen. Niet dus. Het kan ons ook niet echt meer boeien. Het verlossende vliegtuig staat te wachten.
Op de luchthaven geeft onze reisleidster nog een laatste staaltje van haar regeltalent weg; terwijl wij voor een incheckbalie staan te wachten is zij een uur spoorloos.
Ook de vlucht zelf blijkt nog weer een fijne belevenis. Een familie die op het vliegveld de douane al wat geld toe had gestopt om controle te voorkomen maakt nu stampei om de zitplaatsen. Ze willen naast elkaar zitten. Een vechtpartijtje met een Afrikaanse dame is het gevolg. En het tanken in Kano (Nigeria) gaat niet door omdat daar de brandstof op is. Gelukkig blijkt er in Tunis een ander tankstation open. In Brussel halen we net het vliegtuig naar Amsterdam.

DAG 31 – THUIS

Zonder huissleutels staan we op het station. Het lukt ons niet om de buren te bereiken. En om zonder zekerheid naar onze buitenwijk te vertrekken? We bellen een goede vriend. Die is wel thuis en komt ons meteen halen. Samen met zijn vrouw legt hij ons flink in de watten. Als we daarna bij ons huis een kijkje gaan nemen blijkt de sleutel toch onder de Otto te liggen. Het telefoontje uit Ghana is toch gelukt. Wij zijn thuis.

Meer foto’s op onze blog WORLD HERITAGE SITES – GHANA

Meer foto’s op onze blog TRIBES – SOMBA

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.